Odkrywamy Wielkopolskę
Blog > Komentarze do wpisu

Cmentarz ewangelicko - augsburski na Kaczymce, Węglewskie Holendry

Cmentarz na Kaczymce odkryłam przypadkiem, w czasie wycieczki z zaprzyjaźnionej stajni OWA w Węglewskich Holendrach. Nikt z mojej rodziny ani znajomych nie wiedział o jego istnieniu. Nie przypuszczali, że po dawnych osadnikach, oprócz nazwy miejscowości, coś jeszcze pozostało.

Kiedy pierwszy raz tam trafiłam, ok. 4 lat temu, teren cmentarza był mocno zarośnięty, zaniedbany, zniszczony. Trudno było nawet dostrzec nagrobki z leśnej drogi, nie wspominając o drodze  na Sławsk. Tym bardziej zainteresowało mnie to miejsce…

Wieś Węglewskie Holendry została założona najprawdopodobniej w XVIII w. przez osadników pochodzących z Niderlandów.  Osadnicy holenderscy, a z czasem również ludność niemiecka, chętnie zasiedlali tereny wzdłuż Warty z trzech podstawowych powodów: 1) Polacy nie potrafili uprawiać ziemi często zalewanej przez rzekę, 2) ta trudna w uprawie ziemia przekazywana była osadnikom do użytkowania, 3) w zamian za stworzenie i utrzymanie sprawnego systemu melioracyjnego, osadnicy mieli zapewnioną swobodę wyznania, języka oraz swobodę samoorganizowania lokalnej społeczności.

Obecnie w Węglewskich Holendrach niewiele pozostało po dawnych osadnikach. Jest jedynie jeden drewniany dom oraz cmentarz na Kaczymce.

Węglewskie Holendry

fot.: obecnie siedziba RSP

Dom pochodzi najprawdopodobniej z XIX w. Jest dobrze utrzymany. Obecnie stanowi siedzibę Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej.

Tuż obok wspomnianego domu, po prawej stronie stojąc twarzą do jego drzwi, znajduje się cmentarz ewangelicko – augsburski. Cmentarz usytuowany jest na niewielkim wzniesieniu, na Kaczymce. Datowany jest na I poł. XIX w. Najstarszy ocalony nagrobek pochodzi z 1868 roku, widoczne jest na nim nazwisko Christian Henning. Cmentarz na Kaczymce zajmuje ok. 0,47 ha powierzchni.  Wpisany jest do rejestru zabytków decyzją z dnia 09.05.1994 r., pod nr A-506/247.

cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry


cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry

Teren cmentarza, w 2012 r., został uporządkowany dzięki staraniom lokalnych pasjonatów historii ze Stanisławem Przygodzkim z Goliny na czele oraz dzięki pracy uczniów Gimnazjum w Golinie. W czasie zorganizowanej przez nich akcji porządkowania cmentarza usunięto chwasty, krzewy oraz drzewa samosiejki. Uzyskano również dostęp do dokumentacji cmentarza znajdującej się w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Poznaniu Delegatura w Koninie. Dzięki tej dokumentacji zostały zlokalizowane groby niewidoczne spośród zarośli lub też całkowicie zniszczone. Po wykarczowaniu terenu, na właściwym miejscu ułożono części popękanych nagrobków, ustawiono ponownie kamienne krzyże. Na właściwe miejsca wróciły również tablice z inskrypcjami w języku niemieckim zawierające najczęściej imię i nazwisko zmarłego, datę jego urodzin i śmierci. Część grobów wymagała również ponownego zasypania i zabezpieczenia miejsca pochówku.

cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry

cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry

cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry

cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry

Dziś cmentarz na Kaczymce jest nadal zadbany i dobrze utrzymany. Można swobodnie poruszać się pomiędzy nagrobkami. Czasami pojawiają się na grobach znicze. Być może okoliczna ludność przypomniała sobie o dawnych sąsiadach … Najważniejsze, że wraca pamięć i szacunek do przeszłości, szacunek do dawnych mieszkańców Wielkopolski niezależnie od ich pochodzenia czy narodowości.

cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry

cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry

cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry

cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry

cmentarz na Kaczymce Węglewskie Holendry

czwartek, 13 listopada 2014, farruca27

Polecane wpisy

Komentarze
2015/02/08 13:37:12
Szkoda, że nie ma osoby, która opiekowałaby się cmentarzem. Warto dbać o takie ślady ludzkiej bytności, zawsze związane są z interesującą historią.
-
2015/02/08 22:10:35
Teren cmentarza jest corocznie porządkowany przez wolontariuszy. Jednak faktycznie brak jest osoby/ organizacji odpowiedzialnej za porządek na cmentarzu i stan nagrobków. Jak najbardziej zgadzam się, że warto dbać o takie miejsca jak cmentarz na Kaczymce. Ludzie różnych narodowości i wyznań tworzyli wielkopolską kulturę, tradycję i historię. Chociażby z tego punktu widzenia miejscom takim jak Kaczymka należy się pamięć i szacunek.
Cieszę się bardzo, że znaleźli się pasjonaci, którzy własnymi siłami uporządkowali teren cmentarza, oznaczyli na mapach i oznakowali dojazd.
Ale Wielkopolska

Wypromuj również swoją stronę